Arcydzięgiel - wszechstronny skarb natury: poznaj jego właściwości i zastosowania!

Hej, witam Cię ponownie na moim blogu! 

Na początku z okazji zbliżających się świąt, chciałabym Ci życzyć wszystkiego dobrego! 

Może dzisiejszy post nie będzie związany ze świętami, ale również z czymś fajnym i mam nadzieję, że Cię tym zainteresuję. 

Na ostatnich zajęciach mieliśmy okazję dowiedzieć się o bardzo ciekawej roślinie, jaką jest Arcydzięgiel Litwor. Miałeś okazję ją spotkać? 

Źródło: https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/leki/arcydziegiel-litwor-wlasciwosci-lecznicze-i-zastosowanie-aa-ZHE6-7ThT-YCMW.html

Z czym Ci się kojarzy ta roślina? Moimi pierwszymi skojarzeniami był Barszcz Sosnowskiego, jak również koper (jego główka). Swoimi skojarzeniami możesz podzielić się w komentarzu, do czego gorąco Cię zachęcam. 

Arcydzięgiel Litwor - co to za roślina? 

Już Wam spieszę z odpowiedzią. Roślinę tę można spotkać pod różnymi nazwami, m.in.: Angelica archangelica, Ziele św. Ducha, Anielskie Ziele, Archangielski korzeń, Arcy-dzięgiel. Jest to roślina baldachowata, która jest większa od człowieka. Można ją spotkać w górach, najczęściej w Sudetach oraz w Karpatach, ale i nie tylko, ponieważ występuje jeszcze nad morzem, nad pasłęką oraz nad różnymi rzekami. Jest rośliną leczniczą - już sama nazwa wskazuje na jego anielskie pochodzenie. 

Źródło: https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Dzi%C4%99giel_litwor

Jego kuzynem jest Dzięgiel leśny. Jak sama nazwa wskazuje - rośnie w lesie. 

We wszystkich roślinach baldachowatych występują furokumaryny - jest to charakterystyczny zapach siana. Przy większej ilości może być szkodliwy dla organizmu ludzkiego. W średniowieczu wykorzystywany był przez Mnichów do tworzenia lekarstw. 

Arcydzięgiel sprzyjał obronie organizmu przeciw wirusom, jak również działał uspokajająco, był stosowany na długowieczność (kto by nie chciał tak długo żyć) oraz na mikroflorę jelitową. 

Hodowany jest również w ogródkach, jako roślina użytkowa. 

Ciekawostki: 

1. Czy wiesz, że pędy arcydzięgla były wykorzystywane w cukiernictwie? Pędy arcydzięgla były kandyzowane. Były one jedne z pierwszych warzyw wykorzystywane w cukiernictwie, np. do ciasta.  

Co jakby z dziećmi, przy przedszkolnym/szkolnym ogródku zasadzić Arcydzięgla i potem razem z nimi go skosztować? 

2. Czy wiesz, że można zagrać na łodydze Arcydzięgla? 

Wcześniej wspomniałam o Barszczu Sosnowskiego. Ma większe właściwości niż Arcydzięgiel. Rośnie w Kaukazie - nie miał właściwości parzących tak jak w naszej strefie klimatycznej. Został sprowadzony do nas, jako roślina szybko rosnąca. Niestety ale roślina ta nabrała właściwości drażniących. Wydzielane olejki eteryczne działają uczulająco. Jest objęta programem usuwania gatunków obcych. Dlatego, jeśli spotkamy taką roślinę musimy zgłosić to odpowiednim służbom o ich usunięcie. 

Powróćmy do Arcydzięgla... może napisać opowieść o Arcydzięglu, który pomoże nam w przeprowadzeniu zajęć z uczniami, jako ciekawostka? Pamiętacie jak w poprzednich wpisach mówiłam o ChatGPT? Co jakby nim się teraz posłużyć? Może da nam ciekawy pomysł. Sprawdźmy!

Jak brzmiało polecenie? "Napisz ciekawą opowieść o roślinie Arcydzięgiel Litwor dla uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej. W tej opowieści zawrzyj ciekawostki na jego temat."

A opowieść brzmiała tak...

"Arcydzięgiel Litwor - ważna roślina" 

"Dawno, dawno temu, w górskiej dolinie, rosła piękna roślina o imieniu Arcydzięgiel Litwor. Była to roślina niezwykle cenna i ważna dla mieszkańców tych okolic, ponieważ posiadała liczne właściwości lecznicze.

Arcydzięgiel Litwor miał piękne, purpurowe kwiaty, które zawsze przyciągały wzrok. Ale to nie tylko ich wygląd był ważny. Okazało się, że roślina ta miała wiele zastosowań w medycynie. Jej korzenie pomagały na problemy trawienne, natomiast liście łagodziły bóle reumatyczne. Ponadto, jeśli ktoś miał gorączkę, to napar z Arcydzięgla Litworu był w stanie obniżyć temperaturę ciała.

Ale to jeszcze nie wszystko! Roślina ta była także ważna dla przyrody. Posiadała duże liście, które pomagały w filtrowaniu powietrza i utrzymywaniu czystości wody w górskich strumieniach. Bez Arcydzięgla Litworu, życie w górach byłoby znacznie trudniejsze.

Jednak, pomimo swoich licznych zalet, Arcydzięgiel Litwor był także bardzo wymagający. Roślina ta rośnie tylko na wysokich górskich terenach, gdzie jest zimno i wilgotno. Aby przetrwać w tak trudnych warunkach, musiała wykształcić specjalne mechanizmy obronne, które chroniły ją przed niekorzystnymi warunkami pogodowymi.

Dzieci, jeśli kiedykolwiek zobaczycie piękne, purpurowe kwiaty Arcydzięgla Litworu, pamiętajcie, że to nie tylko ładna roślina, ale także bardzo ważna dla nas i dla przyrody. I nie zapomnijcie, że czasem nawet najmniejsze i najmniej znane rośliny mogą mieć ogromne znaczenie dla naszego środowiska." 

I jak Wam się podoba opowieść stworzona przez sztuczną intelegencję? Czy CzatGPT poradził sobie z tym zadaniem? Mi najbardziej przykuła uwagę ostatnia część wypowiedzi skierowana do dzieci. A Waszym zdaniem? 

Już na sam koniec tego postu czas na refleksje związane z tym tematem. 

Trzy rzeczy jakie zapamiętałam z opowieści o Arcydzięglu to:

- arcydzięgiel jest wysoki jak człowiek

- można zagrać na łodydze 

- jego zapach przypomina zapach siana, dzięki furokumaryny

Dwie rzeczy, które chcę sprawdzić to:

 - smak arcydzięgla 

- zagranie na nim różnych piosenek 

Jedno pytanie, które wciąż mam w głowie to:

 - jak smakuje arcydzięgiel kiszony? 

To tyle na dziś. Do zobaczenia w przyszłym poście, który będzie kontynuacją wykładu. A o czym był dalszy wykład? Tego dowiecie się niedługo. 

Do usłyszenia

Agnieszka